Hastane zemininden ne beklenir?
Bir hastane zemini aynı anda beş yükü taşır. Birincisi hijyendir: yüzeyde kir ve sıvının sızabileceği derz ya da köşe kalmamalıdır. İkincisi kimyasallardır: zemin her gün dezenfektanlı suyla silinir. Üçüncüsü yüktür: yatak, sedye, servis arabası ve tekerlekli sandalye aynı koridordan sürekli geçer. Dördüncüsü güvenliktir: kayma direnci ve yangın sınıfı. Beşincisi ise yalnızca bazı bölümlerde öne çıkan elektrostatik davranıştır.
Bu yüzden hastanelerde seramik ve taş yerine çoğunlukla esnek kaplamalar kullanılır. Ek yerleri sıcak kaynakla birleştirilen, duvar dibinde kıvrılarak yükselen bir PVC zemin kaplama, tek parça ve tamamen silinebilir bir yüzey oluşturur. Ancak “hastaneye PVC” demek yeterli değildir; hasta odası, ameliyathane ve ıslak hacim farklı ürünler ister.
Seçimi belirleyen teknik değerler
Ürün föyünde ve şartnamede bakılması gereken değerler şunlardır:
| Özellik | Neyi anlatır | Hastanede aranan |
|---|---|---|
| Aşınma grubu | Yüzeyin aşınmaya direnci; T en dayanıklı gruptur | Grup T: kalınlık kaybı ≤ 0,08 mm ya da hacim kaybı ≤ 2,0 mm³ |
| Kullanım sınıfı (EN ISO 10874) | Hangi yoğunlukta kullanıma uygun olduğu | Yoğun alanlarda 34 / 43 |
| Kalıcı batma | Yatak ve dolap ayaklarının bıraktığı iz | Kamu pozlarında ≤ 0,10 mm |
| Yangın sınıfı (EN 13501-1) | Yangına tepki | PVC’de çoğu üründe Bfl-s1 |
| Kayma direnci (EN 13893) | Kuru ve ıslak yüzeyde kayma | Genel alanda DS; ıslak alanda granüllü güvenlik tipi |
| Kimyasal dayanım (EN ISO 26987) | Leke ve kimyasala karşı davranış | Kullanılacak dezenfektana göre kontrol |
| Elektriksel davranış (EN 1815, EN 1081) | Statik yükün oluşması ve iletilmesi | Ameliyathane ve görüntülemede iletken ya da statik dağıtıcı |
Kamu birim fiyat pozlarının notunda, PVC kaplamanın EN 649 (bugün EN ISO 10581) uygunluk sertifikası ile yangın sınıfı ve aşınma test sonuçlarının sunulması istenir. Malzeme idarenin bilgisi dahilinde test edilir ve laboratuvar raporları ödeme evrakıyla birlikte verilir. Ürün seçerken bu belgelerin baştan hazır olması, hakediş aşamasında sorun çıkmasını önler.
Hijyenin iki şartı: kaynaklı ek ve dönüşlü süpürgelik
PVC’yi hastane için uygun yapan malzemenin kendisi kadar uygulama detayıdır. Rulolar yapıştırıldıktan ve yapıştırıcı sertleştikten sonra ek yerlerine kanal açılır, kaplama rengine uygun kordon sıcak kaynakla yerleştirilir ve fazlası tıraşlanır. Kaynaksız bırakılan bir ek ilk aylarda fark edilmez; zamanla su ve kir toplar, kenarlar kalkar.
İkinci kritik nokta zeminle duvarın birleştiği köşedir. Kendinden dönüşlü süpürgelikte kaplama, köşeye konan pah profili üzerinden duvara yaklaşık 10 cm kıvrılarak çıkar ve üst kenarı kepli profille kapatılır. Böylece köşede kir tutacak bir derz kalmaz, yer yıkama makinesi duvar dibine kadar temizleyebilir. Ameliyathane ve ıslak hacimlerde duvar da hijyenik bir yüzeyle kaplanacaksa, zeminin dönüşü ile hijyenik duvar kaplaması aynı detayda birleştirilir.
Bölüm bölüm seçim
| Bölüm | Uygun kaplama | Kamu pozu |
|---|---|---|
| Hasta odası | Homojen PVC, Grup T, kaynaklı, dönüşlü süpürgelik | 15.365.1008 |
| Koridor | Homojen PVC, Grup T | 15.365.1008 |
| Poliklinik, bekleme, idari bölüm | Heterojen PVC (Grup T) ya da linolyum | 15.365.1002 / 1003; 15.365.1502 / 1503 |
| Ameliyathane, görüntüleme | İletken ya da statik dağıtıcı homojen PVC | 15.365.1009 (iletken karo) |
| Laboratuvar | Homojen PVC; kimyasal dayanımı kontrol edilerek | 15.365.1008 |
| Islak hacim, duş, servis alanı | Granüllü yüzeyli kaymaz heterojen PVC | 15.365.1005 |
Hasta odaları ve koridorlar
Hasta odası ve koridorda homojen PVC öne çıkar. Homojen PVC tek katmandır; renk ve desen tüm kalınlık boyunca aynıdır, yüzey aşındıkça altından yine aynı malzeme çıkar ve matlaşan yüzey makineyle cilalanarak yenilenebilir. Koridorlarda belirleyici olan tekerlekli yüktür: yatak ve sedye trafiği için Grup T aşınma ve düşük kalıcı batma değeri aranır. 15.365.1008, 2 mm homojen Grup T PVC’yi ortalama 2 mm kendiliğinden yerleşen harçla tesviye dahil tanımlar.
Ameliyathane ve görüntüleme: iletken mi, statik dağıtıcı mı?
EN 14041’de esnek kaplamaların elektriksel davranışı üç ayrı özellik olarak beyan edilir: antistatik, statik dağıtıcı ve iletken. Antistatik, üzerinde yürüyen kişide oluşan gerilimin EN 1815’e göre 2 kV’u aşmaması demektir; birçok standart PVC ve linolyum bunu sağlar. Statik dağıtıcı ve iletken ürünler ise oluşan yükü zemin üzerinden toprağa iletir; aralarındaki fark EN 1081’e göre ölçülen elektrik direncinin büyüklüğüdür. İletken ürünlerde bu direnç 10⁶ ohm’un altındadır.
Kamu birim fiyatlarında iletken çözüm 15.365.1009 pozudur: 2 mm homojen, Grup T, iletken PVC karo; elektrik direnci 10⁴–10⁶ ohm aralığında tanımlanır ve normal yapıştırıcı yerine karbon takviyeli iletken akrilik yapıştırıcı kullanılır. İletken bir zemin ancak alttaki sistem doğru kurulursa çalışır: yapıştırıcının altına bakır şerit serilir ve topraklama noktasına bağlanır. Bakır şerit ve topraklama bağlantısı pozun tarifinde yazılı değildir; projede nasıl gösterildiği metraj aşamasında ayrıca kontrol edilir. Hangi bölümde iletken, hangisinde statik dağıtıcı ürün kullanılacağı ise elektrik ve tıbbi cihaz projesiyle birlikte belirlenir.
Laboratuvarlar
Laboratuvarda zemin, temizlik maddelerinin yanında dökülen reaktiflerle de karşılaşır. Ürünün EN ISO 26987’ye göre kimyasal dayanım listesine bakılır ve laboratuvarda kullanılan maddeler bu listeyle karşılaştırılır. Çözücü içeren maddeler PVC yüzeye kalıcı zarar verir; dökülmeler beklemeden silinmelidir. Hassas elektronik cihazların bulunduğu laboratuvarlarda statik dağıtıcı ürünler de değerlendirilir.
Islak hacimler
Duş, hasta banyosu ve servis alanlarında granüllü yüzeyli, kaymaz heterojen PVC kullanılır. 15.365.1005 bu ürünü tanımlar: 2 mm, Grup T, üst aşınma tabakası en az 0,55 mm saf PVC. Pozun notu, alt tabakanın su emmeyen, kalınlığının tamamı kaynak tutan bir malzeme olmasını; köpük ya da mantar olmamasını şart koşar. Kaynaklı ek ve dönüşlü süpürgelikle birlikte zemin, su geçirmeyen bir tekne gibi çalışır; süzgeç çevresinin detayı bu yüzden ayrıca planlanır.
Poliklinik, bekleme ve idari bölümler
Sürekli ıslak kalmayan ve yoğun dezenfektan kullanılmayan bu bölümlerde desen seçeneği geniş heterojen PVC ya da linolyum zemin kaplama kullanılabilir. Linolyum doğal olarak antistatiktir ve ayak altında sıcak bir yüzey verir. Ancak yüksek alkali temizlik maddelerine hassastır ve kamu pozunda kıvrılarak dönüşlü süpürgelik yapılması öngörülmez; kıvrımlı süpürgelik şartsa PVC daha kolay çözümdür.
Temizlik ve bakımın seçime etkisi
Zeminin ömrünü, seçilen ürün kadar temizlik düzeni belirler. Günlük bakımda toz alınır ve nötr ya da ürünün izin verdiği temizlik maddesiyle nemli silinir; büyük alanlarda yer yıkama makinesi kullanılır. Kullanılacak dezenfektan, ürünün kimyasal dayanım listesinden kontrol edilir. İyot içeren antiseptikler gibi bazı maddeler PVC yüzeyde kalıcı renk izi bırakabilir; bu yüzden dökülmeler hemen silinir.
İletken ve statik dağıtıcı zeminlerde yüzeyde yalıtkan bir film bırakan cila ve bakım ürünleri zeminin elektriksel davranışını değiştirebilir. Bu bölümlerde yalnızca üreticinin bu tür zemin için önerdiği bakım ürünleri kullanılır. Mobilya ve ekipman ayaklarına geniş tabanlı pabuç ya da keçe takılması kalıcı batma izlerini önler.
Metraj ve teklif için
Kamu birim fiyatlarındaki 15.365.1001–1009 PVC pozları ortalama 2 mm tesviyeyi, yapıştırıcıyı ve kaynak kordonunu birlikte kapsar. Kendinden dönüşlü süpürgelik yapıldığında, pozun ölçü kuralı gereği duvara kıvrılan kısım da kaplama alanına eklenir; süpürgeliğin bedeli ise kendi pozu olan 15.365.1702’den metretül olarak ayrıca ödenir. Hastane projelerinde aynı katta birden fazla kaplama tipi bulunduğu için metraj, mahal listesine göre bölüm bölüm çıkarılır ve her mahal doğru poza bağlanır.
DWG ya da PDF projenizi mahal listesiyle birlikte WhatsApp’tan gönderebilirsiniz. Keşfi yapar, metrajı poz numaralarıyla çıkarır ve uygulamayı tüm Türkiye’de kamu ve özel projelerde tamamlarız.