Linolyum zemin kaplama

Linolyum nedir?

Linolyum; bezir yağı, çam reçinesi, ağaç ve mantar unu, kireç taşı ve renk pigmentlerinin karıştırılıp jüt bir taban üzerine preslenmesiyle üretilen esnek bir yer döşemesidir. Preslenen malzeme kurutma odalarında haftalarca olgunlaştırılır; bezir yağı oksitlenerek sertleşir ve malzemeye dayanımını verir. Hammaddesinin büyük bölümü yenilenebilir kaynaklıdır ve malzeme doğal olarak antistatiktir.

Günlük dilde esnek yer kaplamalarının hepsine linolyum dendiği olur; oysa PVC esaslı kaplamalar linolyum değildir. Şartnamede linolyum isteniyorsa ürünün EN ISO 24011’e göre üretilmiş olması gerekir. Teklif karşılaştırırken bu ayrım önemlidir, çünkü iki malzemenin uygulaması, bakımı ve birim fiyat pozu farklıdır.

Linolyum çeşitleri ve kalınlıklar

Linolyum rulo ya da karo hâlinde; mermer desenli, düz renkli ve benekli yüzeylerle üretilir. Kamu projelerinde üç kalınlık öne çıkar:

Bunların yanında mantar ya da köpük altlıklı akustik linolyum, iletken linolyum ve statik yük dağıtan türler de vardır. Kullanım sınıfı EN ISO 10874’e göre okunur: 3 ile başlayan sayı ticari ve kamu kullanımını, 4 ile başlayan sayı hafif endüstriyel kullanımı gösterir.

Linolyum mu, PVC mi?

İkisi de yapıştırılan, ek yerleri sıcak kaynakla birleştirilen esnek kaplamalardır. Seçimi belirleyen farklar şunlardır:

Kısacası doğal içerik, antistatik yapı ve sıcak bir yüzey isteniyorsa linolyum; ıslak temizlik, kıvrımlı süpürgelik ve sağlık alanı hijyeni öne çıkıyorsa PVC zemin kaplama daha doğru seçimdir.

Linolyumun iyi çalıştığı ve zorlandığı yerler

Linolyum okul sınıflarında, koridorlarda, kreşlerde, ofislerde, kütüphanelerde ve hastanelerin idari ve poliklinik bölümlerinde rahatlıkla kullanılır. Tekerlekli ofis sandalyelerine uygundur ve yürürken ayak altında sıcak, yumuşak bir his verir. Ofislerde akustik konfor ön plandaysa karo halı da değerlendirilebilir.

Zorlandığı yerler de bellidir. Duş, ıslak hacim ve sürekli su gören zeminlerde kullanılmaz; uzun süre su altında kalan ek yerleri ve kenarlar zarar görür. Şaptan gelen alkali nem yapıştırıcıyı ve malzemenin kendisini bozabilir; bu yüzden nem ölçümü linolyumda en az PVC kadar önemlidir. Soğukta gevrekleştiği için kış şantiyelerinde rulolar ısıtılmış ortamda bekletilmeden açılmaz.

Yeni döşenmiş linolyumdaki sarımsı ton

Teslimden hemen sonra linolyumun yüzeyinde sarımsı bir ton görülebilir. Bu, kurutma sürecinden kalan doğal bir tabakadır ve malzeme ışık aldıkça kendiliğinden kaybolur. Kusur değildir; ancak numunedeki rengin tam olarak ortaya çıkması, ışık az alan bölümlerde daha uzun sürer.

Uygulamada dikkat edilenler

Linolyum uygulamasının adımları PVC’ye benzer, ama malzeme daha az esnek ve neme daha hassastır. Bu yüzden zemin hazırlığına ayrıca özen gösterilir: nem ölçülür, yüzey kendiliğinden yerleşen harçla tesviye edilir ve tesviye tam kurumadan serime geçilmez. Renk tutarlılığı için aynı üretim partisinden rulolar sırasıyla serilir. Ek yerleri, linolyumun rengine uygun kaynak kordonuyla sıcak kaynakla kapatılır. Süpürgelik, pozun öngördüğü gibi ayrı bir ürünle uygulanır.

Bakım ve temizlik

Linolyum için pH değeri nötre yakın, linolyuma uygun temizlik ürünleri kullanılır. Yüksek alkali deterjanlar, çamaşır suyu ve sert ovma tozları yüzeyi matlaştırır ve malzemeye zarar verir. Günlük bakımda toz almak ve iyi sıkılmış bezle nemli silmek yeterlidir; zeminde su bırakılmaz. Fabrika çıkışı koruyucu yüzey katmanı olan ürünlerde ilk bakım daha basittir; yüzey zamanla aşındığında üreticinin önerdiği bakım ürünüyle yenilenir. Mobilya ayaklarına keçe takılması batma izlerini önler.

Metraj ve poz numaraları

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat birim fiyatlarında linolyum kaplamalar iki grup hâlinde yer alır. 15.365.1501, 1502 ve 1503 pozları, çimento esaslı kendiliğinden yerleşen harçla ortalama 2 mm tesviyeyi ve sırasıyla 2,0, 2,5 ve 3,2 mm linolyumu kapsar. Alçı esaslı tesviyeli karşılıkları 15.365.1511, 1512 ve 1513’tür. Linolyum yapıştırıcısı ve kaynak kordonu poza dahildir.

Pozun ölçü kuralına göre kaplama yapılan yüzeyler projeden ölçülür; linolyumun kıvrılarak kendinden dönüşlü süpürgelik yapılması öngörülmediği için süpürgelik ayrı kalem olarak yazılır. Pozun notunda ürünün EN ISO 24011 uygunluk sertifikası ile yangın sınıfı ve kalıcı batma test sonuçları istenir; malzeme idarenin bilgisi dâhilinde test edilir ve laboratuvar raporları ödeme evrakıyla birlikte sunulur.

Metrajı DWG ya da PDF projeden mahal listesine göre çıkarıyoruz. Her mahalin net alanı, kalınlığa göre doğru poz, süpürgelik uzunluğu ve geçiş profilleri ayrı kalemlerde listelenir. Aynı yapıda koridorlarda linolyum, ıslak hacimlerde PVC gibi karma çözümler sık görülür; bu durumda iki kaplama tek metrajda toplanır. Projenizi WhatsApp’tan gönderebilirsiniz; keşif, metraj ve uygulamayı tüm Türkiye’de kamu ve özel projelerde yapıyoruz.