Homojen ve heterojen PVC zemin kaplama

PVC zemin kaplama nedir?

PVC zemin kaplama, polivinil klorür esaslı, rulo ya da karo hâlinde üretilen esnek bir yer döşemesidir. Zemine yapıştırılır, ek yerleri sıcak kaynakla birleştirilir ve duvar dibinde kıvrımlı süpürgelikle tamamlandığında suyun ve kirin sızamayacağı tek parça bir yüzey oluşur. Hastane, okul ve kamu binalarında PVC yer döşemesinin bu kadar yaygın olmasının nedeni budur: yoğun yaya trafiğine dayanır, ıslak temizliğe uygundur ve hasar gören bir bölüm kesilip yerine yeni parça kaynaklanabilir.

Proje ve şartnamelerde belirleyici olan ürünün adı değil, dört özelliğidir: homojen mi heterojen mi olduğu, aşınma grubu, kullanım sınıfı ve yangın sınıfı. Doğru seçim bu dört değerin mekânın kullanımıyla eşleştirilmesiyle yapılır.

Homojen ve heterojen PVC farkı

Homojen PVC tek katmandan oluşur; renk ve desen malzemenin tüm kalınlığı boyunca aynıdır. Yüzey aşındıkça altından yine aynı malzeme çıkar. Bu yüzden yoğun trafikte görünümünü uzun süre korur ve matlaştığında makineyle cilalanarak yenilenebilir. Heterojen PVC ise katmanlıdır: üstte şeffaf bir aşınma tabakası, altında baskılı desen ve taşıyıcı katmanlar bulunur. Desen ve renk seçeneği çok daha geniştir; ömrünü belirleyen, üstteki aşınma tabakasının kalınlığıdır.

Aşınma grubu ve kullanım sınıfı

Aşınma grubu T, P, M ve F harfleriyle gösterilir; T en dayanıklı gruptur. Kamu birim fiyat pozlarında Grup T için en fazla 0,08 mm kalınlık kaybı ya da 2,0 mm³ hacim kaybı, Grup P için 0,15 mm ya da 4,0 mm³ sınırı yazılıdır. Kullanım sınıfı ise EN ISO 10874’e göre iki haneli bir sayıdır: 2 ile başlayan sınıflar konutu, 3 ile başlayanlar ticari ve kamu kullanımını, 4 ile başlayanlar hafif endüstriyel kullanımı anlatır. Okul ve hastane koridorları gibi yoğun alanlarda genellikle 34 sınıfı ürünler tercih edilir.

Hangi alanda hangi PVC?

• Hasta odası, koridor, poliklinik: homojen, Grup T, kaynaklı ve kendinden dönüşlü süpürgelikli.
• Ameliyathane, görüntüleme, sunucu odası: iletken ya da statik yük dağıtan PVC; iletken yapıştırıcı, bakır şerit ve topraklamayla birlikte.
• Sınıf, koridor, yemekhane: homojen Grup T ya da kalın aşınma tabakalı heterojen.
• Islak hacim ve servis alanları: granüllü yüzeyli, kaymaz heterojen PVC.
• Ofis, idari birim, bekleme salonu: heterojen; desen seçeneği geniştir.
• Kapalı spor salonu: köpük takviyeli spor PVC; ayrı bir ürün grubudur, ayrıntısı spor salonu zemin kaplaması sayfasında.

PVC’nin zorlandığı yerler

PVC dış mekân için uygun değildir; güneş ışığı ve sıcaklık farkları malzemeyi bozar. Transpalet ve forklift gibi sert tekerlekli ağır yüklerin sürekli dolaştığı alanlarda iz bırakır; buralarda döküm esaslı sistemler daha doğru bir seçimdir. Kauçuk tekerlekler ve kauçuk tabanlı paspaslar zamanla yüzeyde renk izi bırakabilir. En sık karşılaşılan sorun ise nemli şap üzerine yapılan uygulamadır: yapıştırıcı tutmaz, kaplama kabarır. Bu yüzden nem ölçülmeden serime başlanmaz.

PVC mi, linolyum mu?

İkisi de esnek, yapıştırılan ve ek yerleri kaynaklanan kaplamalardır; temel fark hammaddededir. Linolyum bezir yağı, ağaç unu ve kireç taşı gibi doğal hammaddelerden üretilir ve doğal olarak antistatiktir. Buna karşılık sürekli ıslak kalan alanlara ve yüksek alkali temizlik maddelerine PVC kadar dayanıklı değildir. Islak temizliğin yoğun olduğu sağlık alanlarında PVC, doğal içeriğin öne çıktığı eğitim ve ofis alanlarında linolyum sık tercih edilir. Ayrıntılı karşılaştırma için linolyum zemin kaplama sayfasına bakabilirsiniz.

Uygulama kalitesini belirleyen ayrıntılar

Aynı ürün iki farklı uygulamada iki farklı sonuç verir. Sonucu üç şey belirler:

1. Zemin. Şap nemi CM yöntemiyle ölçülür; çimento esaslı şapta genellikle %2,0, anhidrit şapta %0,5 CM üst sınırdır. Yüzey kendiliğinden yerleşen harçla tesviye edilir; pürüz ve çukurlar ince kaplamanın üstünden okunur.
2. Kaynak. Yapıştırıcı yeterince sertleştikten sonra ek yerlerine kanal açılır ve rengine uygun kordonla sıcak kaynak yapılır. PVC’yi hijyenik yapan kaynaktır; kaynaksız ek kir ve su toplar.
3. Süpürgelik. Kendinden dönüşlü kepli süpürgelikte kaplama duvara yaklaşık 10 cm kıvrılarak çıkar ve köşede kir tutacak bir derz kalmaz. Duvar da hijyenik bir yüzeyle kaplanacaksa zeminle aynı detayda birleştirilir; bkz. duvar kaplama.

Bakım ve temizlik

Günlük bakımda toz almak ve nötr deterjanla nemli silmek yeterlidir; büyük alanlarda yer yıkama makinesi kullanılabilir. Homojen PVC’nin yüzeyi zamanla matlaştığında yüksek devirli makineyle cilalanarak yenilenebilir. Mobilya ayaklarına keçe ya da geniş tabanlı pabuç takılması kalıcı batma izlerini önler. Çözücü içeren temizleyiciler, sigara ve sıcak cisimler yüzeye kalıcı zarar verir.

Metraj ve poz numaraları

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat birim fiyatlarında PVC kaplamalar 15.365.1001–1009 pozlarıyla tanımlanır. Bu pozlar, çimento esaslı kendiliğinden yerleşen harçla ortalama 2 mm tesviyeyi, akrilik yapıştırıcıyı ve kaynak kordonunu birlikte kapsar. Aralarındaki farkı ürün tipi (homojen, heterojen, iletken karo), aşınma grubu, aşınma tabakası ve kalınlık belirler.

Süpürgelik ayrı pozdan metretül olarak ödenir: esnek PVC süpürgelik 15.365.1701, kendinden dönüşlü kepli süpürgelik 15.365.1702. Kendinden dönüşlü süpürgelik yapıldığında, pozun ölçü kuralı gereği duvara kıvrılan kısım da kaplama alanına eklenir. Kapalı spor salonlarındaki PVC spor zeminler ise 15.365.1101–1103 (P1–P3) pozlarındadır ve genel PVC pozlarıyla karıştırılmamalıdır.

Pozların notunda ürünün EN 649 (bugün EN ISO 10581) uygunluk sertifikası ile yangın sınıfı ve aşınma test sonuçları istenir; malzeme seçilirken bu belgelerin hazır olması hakediş sürecini kolaylaştırır.

Metrajı DWG ya da PDF projeden mahal mahal çıkarıyoruz. Her mahalin net alanı, kapı boşlukları düşülmüş süpürgelik uzunluğu, geçiş profilleri ve tesviye ihtiyacı ayrı kalemlerde, ilgili poz numarasıyla listelenir. Projenizi WhatsApp’tan gönderdiğinizde keşif ve metraj bu düzende hazırlanır; uygulamayı tüm Türkiye’de kamu ve özel projelerde yapıyoruz.